Thứ bảy,  31/07/2021

Nhà văn hóa thôn bản: “Chông chênh” con đường đạt chuẩn

LSO- Nhà văn hóa (NVH) thôn bản đóng vai trò quan trọng trong xây dựng và nâng cao đời sống văn hóa tinh thần cho cộng đồng dân cư. Tính đến nay, trên địa bàn toàn tỉnh có 1.976 nhà văn hóa/2.314 thôn, bản, khu phố (chiếm tỷ lệ 85,4%). Tuy nhiên, trên thực tế, phần lớn các nhà văn hóa này đều chưa đạt chuẩn theo Thông tư số 06/2011 của Bộ Văn hóa-Thể thao-Du lịch (VHTTDL).

Diện tích chật hẹp

Theo Thông tư số 06/2011 của Bộ VHTTDL, NVH đạt chuẩn phải có diện tích từ 500 m2 trở lên (ở đồng bằng) và 300 m2 trở lên (ở miền núi), còn diện tích khu thể thao từ 2.000 m2 trở lên (ở đồng bằng) và 1.500 m2 trở lên (ở miền núi).

Tính đến thời điểm này, toàn tỉnh có 1.976 NVH thôn bản được xây dựng thì mới có 173 nhà đạt chuẩn theo quy định (tỷ lệ 8,7%). Phần lớn NVH chưa đạt chuẩn là do diện tích chật hẹp. Qua tìm hiểu, chúng tôi được biết, các NVH thường có diện tích từ 100 đến 200 m2, thậm chí có những nhà chỉ có mấy chục mét vuông. Ông Phùng Minh Sáng, Trưởng thôn Đông A (Yên Phúc, Văn Quan) cho biết: “NVH thôn xây dựng từ năm 2005 với diện tích chỉ có 80 m2. Hiện nay dân số trong thôn tăng lên rất nhiều (117 hộ gia đình với trên 500 nhân khẩu) nên mỗi lần họp thôn thường bị thiếu chỗ ngồi. NVH này xây sát sườn đồi, phía trước là đường đi nên muốn mở rộng diện tích cũng rất khó”.

 

Nhà văn hóa thôn Khòn Thống (Hữu Khánh, Lộc Bình) vừa được đầu tư mở rộng diện tích và mua sắm thêm trang thiết bị

Thiếu trang thiết bị

Không chỉ diện tích chật hẹp mà các NVH trên địa bàn tỉnh hiện nay còn thiếu rất nhiều trang thiết bị so với quy chuẩn. Ông Hoàng Văn Páo, Giám đốc Sở VHTTDL tỉnh cho biết: Theo văn bản mới nhất của UBND tỉnh, để công nhận NVH đạt chuẩn thì cần đáp ứng 4 tiêu chí cứng: NVH, bàn ghế, tăng âm loa đài và nhà vệ sinh. Còn những tiêu chí khác như: cán bộ quản lý, kinh phí hoạt động, trang trí khánh tiết… có thể bổ sung sau.

Tuy nhiên, thực tế tại địa phương số NVH có đầy đủ trang, thiết bị theo chuẩn mới chiếm khoảng 10%. Những năm qua, mặc dù các cấp, ngành trong tỉnh đã nỗ lực vận động nhân dân hiến đất, đóng góp công sức tiền của để xây dựng NVH làm nơi sinh hoạt cộng đồng thôn, bản nhưng trang thiết bị (tăng âm, loa đài, phông…) và các công trình phụ trợ (nhà vệ sinh, nhà bếp, sân, tường rào…) vẫn còn trong tình trạng thiếu thốn.

Ông Vy Trung Thành, Chủ tịch UBND xã Trùng Khánh (Văn Lãng) nói: “Trùng Khánh là xã vùng 3, tỷ lệ hộ nghèo cao, thu nhập của người dân thấp (7 triệu đồng/người/năm). Vì thế, mặc dù cấp ủy, chính quyền và nhân dân đã cố gắng hết sức để xây dựng được 8 NVH ở 8 thôn bản làm nơi sinh hoạt cộng đồng nhưng tất cả đều chưa đạt chuẩn về diện tích, thiếu rất nhiều trang thiết bị và chưa xây dựng được các công trình phụ trợ”.

Mong tiếp tục được quan tâm đúng mức

Nguyên nhân chính của tình trạng tỷ lệ NVH chưa đạt chuẩn còn cao là do các NVH đã được xây dựng từ nhiều năm trước (khi chưa có quy chuẩn) và do thiếu kinh phí. Kinh phí xây dựng NVH chia làm 2 loại: 70 triệu đồng/nhà cho các thôn bản thuộc 35 xã điểm nông thôn mới; các xã khác là 25 triệu đồng. Trên thực tế, 1 NVH thôn cần trên 70 triệu đồng mới có thể xây dựng hoàn thiện. Với mức hỗ trợ 25 triệu đồng/nhà, nhân dân cần phải đóng góp thêm ít nhất 45 triệu đồng, chưa kể ngày công. Vì thế, ở các thôn bản vùng sâu vùng xa, điều kiện kinh tế – xã hội còn nhiều khó khăn, việc huy động nhân dân góp công thì dễ nhưng góp của cũng không đơn giản.

Hiện toàn tỉnh có 338 thôn, bản chưa xây được NVH và hơn 90% NVH đã xây dựng nhưng chưa đạt chuẩn về diện tích và trang thiết bị cũng như công trình phụ trợ. Vì vậy, NVH thôn bản đạt chuẩn theo đúng lộ trình xây dựng nông thôn mới cần được sự quan tâm hơn nữa của các ban, ngành, đoàn thể trong việc đầu tư, tuyên truyền vận động, huy động sự chung tay góp sức của nhân dân. Cấp ủy, chính quyền cơ sở căn cứ vào tình hình thực tế, tìm biện pháp đẩy mạnh tiến độ xây dựng, nâng cấp NVH.

Bài, ảnh: NGỌC HIẾU